Ga naar de inhoud
Weblog Hanneke en Michiel Louter

Weblog Hanneke en Michiel Louter

'…wij allen horen hen in onze eigen taal spreken over Gods grote daden.'

Menu
  • Werk in Tanzania en Oeganda
  • Over Wycliffe
  • Steun ons
  • Contact
Menu

Nog een keer over wijn

Gepubliceerd op 14 juni 202514 juni 2025 door Hanneke en Michiel

In een vorig bericht schreef ik iets over het woord wijn, en hoe het vertaald wordt in de Ngoreme-taal van Tanzania

Toevalligerwijs moesten we deze harde noot ook kraken in de Ndrulo-taal van noordwest Oeganda (en noordoost Congo), toen we even geleden de laatste hoofdstukken van Marcus bespraken.

En wat bleek tijdens onze bespreking, de vertalers hadden al een tijd geleden gekozen voor de – heel duidelijke en correcte – vertaling “alcoholische drank gemaakt van druiven”, namelijk: “dìváyì-wà”.

En dan klinkt Marcus 14:24 zo:

À tdrà, “Í dìváyì-wà nì màtsá tdeynì ní li-chuw-tsò gbádha mí jǔw, cha ndèy tdiy ndèy bíy ní bbalè dhò nì.”

Woord voor woord in het Nederlands: 
Hij zei, “Deze wijn is mijn nieuwe is stem-mond overeenkomst van bloed, dat zichzelf vergiet veel is mensen voor.”

Oftewel: 
Hij zei, “Deze wijn is mijn bloed van het nieuwe verbond, dat voor vele mensen wordt vergoten.”

Leden van het redactiecommité van het Ndrulo-vertaalproject bespreken met het vertaalteam de eerste hoofdstukken van Marcus. De redacteuren lezen de vertaling nauwkeurig en dragen suggesties aan voor verbetering. Vaak zijn het kerkleiders of gerespecteerde leden uit de gemeenschap. Zo wordt het vertaalproject gedragen door belangrijke belanghebbenden in de gemeenschap. (Foto hier en hieronder: CM)

En deze vertaling “dìváyì-wà” is inmiddels al helemaal ingeburgerd, sterker nog, mensen uit de taalgemeenschap hadden deze optie zelf aan het vertaalteam aangedragen!

Er is niemand die bij het vertaalteam bezwaar heeft aangetekend tegen de expliciete vermelding van het idee alcohol in de Bijbel. Zo zie je maar, elke context en elk vertaalproject is weer anders!

En nu iets voor mensen die van etymologie houden

Zoals gezegd, “alcoholische drank gemaakt van druiven” is in Ndrulo “dìváyì-wà”. 

Dit woord heeft een lange weg afgelegd: het Franse “du vin” is ooit als “divai” in het Swahili terechtgekomen. Swahili was een handelstaal die zich vanaf de kust van Oost-Afrika verspreid heeft naar het binnenland, en zo ook tot in Oeganda en Oost-Congo is gekomen.

Een deel van de Ndrulo-gemeenschap woont in noordwest Oeganda tegen de grens met Congo, maar een veel groter deel woont in Congo.
Waar de Ndrulo sprekers in Oeganda na(ast) hun moedertaal vooral Alur en Engels spreken, spreken hun taalgenoten aan de Congolese kant na(ast) Ndrulo vooral Swahili en Frans! En voor hen is “dìváyì” dus een bekend woord, geleend vanuit het Swahili-woord “divai”.

Maar zoals dat wel vaker gaat met leenwoorden, veranderde de betekenis wel. “Du vin” werd “divai” in Swahili, en tot zover is het nog steeds wijn. Maar ergens in Congo, bij de stap van “divai” naar “dìváyì” is wijn opeens “druiven” geworden…

Ga maar na: de drank “wijn” is vertaald als “dìváyì-wà”, waarbij “wà” staat voor alcoholische drank, en “dìváyì” dus voor het – zoals de vertalers het noemden – “ruwe materiaal” waaruit de “wà” wordt geproduceerd.

Geef een reactie Reactie annuleren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Van 2014-2025 woonden wij achtereenvolgens in Tanzania en Oeganda, om daar namens Wycliffe Nederland Bijbelvertaalwerk te ondersteunen.
Inmiddels zijn we terugverhuist naar Nederland, en werk ik, Michiel, vanuit Nederland verder als vertaalconsulent. Ik ondersteun verschillende vertaalteams in Tanzania en Oeganda.
Doneer nu
Naar onze SponsorKliks pagina

Laatste bericht

  • Gods woorden zijn zuiver als zilver: een vertaaluitdaging in Psalm 12:75 november 2026
© 2026 Weblog Hanneke en Michiel Louter | Aangedreven door Superbs Persoonlijk blog thema