The Gospel beats the World Cup

In the village of Kiriba, a week long church event was held. The program ran every day from the morning until the end of the afternoon. Every afternoon people would be sent home, while being encouraged to come back after dinner, because at 8pm, the Jesus Film – in two of the local languages, Kwaya and Jita – would be shown in the center of town.

 

And indeed, people came out in great numbers. Not only many of whom were involved in the church meeting came back to the village center after dinner. The showing of the Jesus Film also drew in other people, many of whom had never heard the Gospel told in their own language before. Some were completely new to the Gospel in any form. The little bars and restaurants with a tv where people were watching the World Cup soccer, normally packed with people, were much more empty, as the place to be was the Jesus film!

 

On the first night the Jesus Film was shown in Kwaya, on the second night in Jita, on the third night again in Kwaya, on the fourth night it was Jita’s turn again, and so on. Over the course of the week several hundreds of people attended this impromptu cinema. The closing night of the week a prayer meeting was held, where people were invited to give their life to Jesus. Around 100 people accepted Jesus as their Saviour!

 

An impression of the church meeting (photo: MK).

Another impression (photo MK).

Benzine rijker, Genesis armer

Heb je wel eens iets verkocht bij een benzinestation? Aan de mensen van het benzinestation? Wij ook niet, tot voor kort…
Maar eerst iets over hakken en zagen.

Kapwerk
Al tijden was onze tuin toe aan een kapbeurt. De bomen die in de tuin staan, werden wel erg groot, en de takken gingen de zon tegenhouden. Het huis blijft lekker koel, maar een deel van de tuin werd ook steeds donkerder. Hier op het terrein werd ons stekkie al ‘het huis met de vele bomen’ genoemd.

‘Ja daar hebben we wel een mannetje voor,’ zei onze heel vriendelijke vader-directeur hier toen ik bij ‘m langsging en uitlegde wat het probleem was. Alsof ik net de energieleverancier had gebeld met het bericht dat de boiler niet meer goed werkte.

Hier geen kapvergunningen of bestemmingsplannen. Groen licht van de top is genoeg. Twee mannen in blauwe overalls, een kapmes, een paar laarzen en een paar slippers. Mmm, moet het daarmee gebeuren, dacht ik. Enigzins bezorgd wees ik  naar de takken die rijp waren voor het kapmes. ‘De meeste zitten wel erg hoog,’ zei ik verontschuldigend. ‘Nou, we gaan gewoon eens kijken,’ was de reactie.

De één deed zijn slippers uit, keek even onder welke hoek en lengtegraad hij de boom het beste te lijf kon gaan, en klom simpel naar boven.

De eerste tien minuten stond ik zenuwachtig te kijken, maar al snel bleek dat hij het onder controle had. ‘Ja, het is gewoon een kwestie van ervaring,’ vertelde ‘ie me doodgemoedereerd…

Af en toe bleek hij overigens toch menselijk, als hij op een bepaald punt niet kon gaan hakken, omdat hij daar ‘geen balans had’. Oké, oké, als jij het zegt. En bij twee bomen was er een trap als beginnetje nodig, omdat de stam te recht en glad was…

Een paar uur later lagen er bergen takken in de tuin er was er opeens meer licht. Het hout werd dankbaar weggehaald door de kokkinnen op het terrein hier, want daar konden ze mooi houtskool van maken. En onze tuin heeft er weer vijf meter extra uitzicht op het Victoriameer bij. Iemand moet het doen…

Benzine rijker, Genesis armer
Een tijdje terug was onze auto weer toe aan wat benzine. Hier zijn er bij het tankstation altijd mensen die je tank voor je vullen.

Laatst vroeg de jongen die onze tank vulde hoe lang we al in Tanzania woonden en hoe en waar we Swahili geleerd hadden. En zo kwamen we aan de praat over lokale talen en alle teams op het kantoor die hard werken om de Bijbel in hun eigen taal te vertalen.
Hij was gelijk enthousiast. ‘Laat me die boekjes eens zien!’ Al snel kwamen ook de ‘bedienden’ van de andere pompen eraan.

‘En heb je ook Simbiti?’

‘Hé, en waar is Zanaki?’

Uiteindelijk was ik aan het jongleren om van alle verschillende talen boekjes tevoorschijn te halen en alle vragen te beantwoorden. Elke vraag leek er wel voor te zorgen dat er weer iemand anders kwan, die wilde zien of er in zijn taal ook iets te krijgen was.

Een kwartiertje en een stapel verkochte boekjes verder, kwam er een tankwagen, om de pompen bij te vullen. ‘Dan kan ik beter weggaan om ruimte te maken,’ dacht ik. Maar nee, vanuit de hoge raampjes werd nieuwsgierig gekeken wat er gaande was. Een van de pompmensen legde het uit, en er werd goedkeurend gereageerd.

Uiteindelijk was het toch een goed moment om te vertrekken. Als we weer benzine nodig hebben, kunnen we wel een kleedje neerleggen en er een tijdje gaan zitten met de boekjes…

Marcus af in Kabwa!
In de afgelopen twee weken hebben we Marcus 9-16 als Kabwa-team afgerond. Het was een voorrecht om met elkaar te praten over de betekenis van dit wereldschokkende nieuws en hoe we dit het beste kunnen vertalen. Hoofdstuk 10 vers 45, een van de hoogtepunten, klinkt zo in Kabwa, en vertaald in het Nederlands:

Kora Omwana wa Adamu, ataaja okukorerwa emirimu, nawe yaaja okubhakorera abhantu emirimu na okuruusya obhuhoru bhwaye, naho atungurye abhantu abhaaru.

Ook de Zoon van de Mens kwam niet om gediend te worden, maar Hij kwam om mensen te dienen en zijn leven te geven, om zo vele mensen te redden.

Nu is het wachten op de suggesties van de Kabwa-gemeenschap en de vertaalconsulent, en dan is Marcus helemaal klaar.

(De) weg van (de) melk
Het wordt tijd dat we eens over een belangrijk onderdeel van ons leven spreken. Want wat is een Nederlander zonder melk en yoghurt?

Elke dinsdag gaat Manyama, die onze tuin mooi houdt, op de motortaxi naar het ‘pontje’. Dat pontje komt in Musoma aan en brengt melkverkopers. Hij koopt tegenwoordig 13 liter voor ons en onze buren samen.

De steiger waar de pont aanlegt.

De pont is gekomen.

Thuis koken we de melk eerst, want het is rauw. Vervolgens halen we de room eraf, erg lekker in pastasaus of door ander eten!
Vijf liter melk voor ons. Vijf voor de buren. Van de andere drie liter maken de buren… yoghurt! En dus hebben we na anderhalve dag yoghurt.
Iets anders dat Hanneke wel eens maakt met melk, is ricotta. Zo hadden we een tijdje geleden een Italiaanse avond met vrienden, compleet met risotto met ricotta!

O ja, en op de weg terug van de pont, haalt Manyama vaak nog een kilo vlees voor ons. Er zijn grofweg twee opties: ‘steki’ (vooral vlees) of ‘mix’ (vlees, botten, spieren en alles wat ertussenin zit). We hebben sinds kort een gehaktmolen, en dan komt daar weer die pastasaus voorbij… met gehakt en room!

Een deel van de markt in Musoma is de ‘slagershoek’. Een rij van zo’n vijf vierkante hokjes, met een loketje, waaruit een gedreven ‘vleesconducteur’ naar alles roept wat voorbij komt, of hij/zij/het misschien vlees nodig heeft. Kom niet te laat op de dag, want dan heeft het vlees al een tijd in het hokje aan een haak gehangen…

Dank en gebed:

  • Bid voor troost voor de familie van onze bewaker-collega J. op het kantoor die enkele weken geleden overleed.
  • Dank voor een goede check van Marcus 9-16 met het Kabwa-team.
  • Dank voor de deeltijdwerkers die er zijn in zes van de acht talen en voor de vele mensen die zij bereiken. Zij gaan kerken langs om te vertellen over het Bijbelvertaalwerk en materialen te verspreiden.
  • Bid voor de nieuwe groep mensen die naar Tanzania hoopt te komen in juli. Bid voor een goede voorbereiding en voor een soepele aanvraag van de werkvergunning.

 


Full tank, empty book supply
When you go to get petrol here, there are normally people to help you fill up your tank.
A couple of weeks ago my ‘helper’ and I got to talk over a couple of liters. He asked me where and how we had learned Swahili. Which led to the topic of local languages and the work that happens in our office of translating the Bible into eight different local languages.

He immediately got excited and asked me to show some books that were available. Before I knew it, people from around came to have a look what was happening and wanted to know if their was something in their language as well.

‘Do you by any chance have something in Simbiti?’

‘What about Zanaki, where is Zanaki?’

I tried to juggle all the different requests and books as best as I could, while people kept asking questions. After some fifteen minutes and a pile of books sold, a big truck pulled in, with a refill for the petrol station. ‘A convenient moment to leave,’ I thought. But the driver, high up in the truck, rolled down his window and asked curiously what was happening. A nod of approval followed when he was told.

We finally did leave… but now we know that next time, we will probably spend more time there than just filling our tank!

We made an extra round around the roundabout to catch this one.

Don’t drive this car if you want to loose weight. But then, don’t drive any car, for that matter.

More light in the garden
On our compound here in Musoma, our house was once described to me as ‘the house with the many trees’. And for a reason. They are not only many, they are also huge.
A while ago I decided to ask the father-director at the compound here if he could help getting some branches cut, so that our garden would get more sunlight, and more lakeview.

‘Sure,’ he said, ‘I know just the men you need.’ Lo and behold, there they came, a couple of days later. Two men in proper workmen’s outfit with lots of freedom of momevent for the climbing job, boots, machetes and smiling brightly, happy to get the teeth into the job, although, if I remember correctly, one missed a few teeth.

No permission needed here to cut down trees, apart from permission from our very friendly father-director. I showed them the trees that were a bit too expansive to me. I apologized for how high the branches were that I wanted to be cut.
Without blinking one of the two removed his boots, took a quick but experienced look at the tree, deciding from where to climb and attack it.

The first minutes I stood there with fear in my eyes, but it quickly became clear that this guy had done this before. ‘Yeah, it’s all experience,’ he said doodgemoedereerd to me (still looking for a translation for this word…, it surely is not ‘mistreated’ as one translation machine suggests; it’s too nice of a word anyway to not use).

But he turned out to be human after all, if only now and then, when he had to admit that he couldn’t get to a certain spot, as he didn’t have ‘any balance’ there.

A couple of hours later the job was done. More light in the garden, 5 yards extra lakeview, and a pile of wood that was thankfully taken by the ‘chefs’ here at the compound, who could use it as firewood for in the kitchen.

Welcome to join us in prayer and praise:

  • On of the guards at the office passed away, pray for comfort for his family.
  • Praise the Lord for the good discussion and team work we had when we checked Mark 9-16 in Kabwa.
  • Praise for the part-time workers at the office, who go round visiting churches, telling people about Bible translation work going on and about all the materials available.

Wees blij in de Heer en geef gewoon die sticker

Elke dinsdagmorgen hebben we met elkaar als collega’s op het kantoor Bijbelstudie. In kleine groepjes luisteren we naar een hoofdstuk en praten we erover door. Pas gebeurde er iets leuks en ongewoons.

We waren net druk in een discussie over Jakobus 4, en waarom Jakobus zijn lezers oproept verdrietig te zijn. Hoe verhoudt zich dat eigenlijk tot Filippenzen 4:4, waar Paulus oproept om toch vooral blij in de Heer te zijn.
Net op dat punt komt een van onze collega’s langs onze groep, samen met een in het legergroen gestoken ambtenaar. Hij blijkt naar ons kantoor gekomen om de aanwezige auto’s te controleren voor de jaarlijkse veiligsheidskeuring. Als onze auto in zijn kritische oog zonder gebreken blijkt, is de proef doorstaan en krijgen we voor ruim een euro weer ons veiligheidskeurmerk voor een jaar, inclusief sticker op de voorruit.

Maar voordat hij zich richting de auto’s begeeft eerst even door het kantoor om iedereen gedag te zeggen. Bij onze groep staat hij stil, en na de gebruikelijke kennismaking vraagt hij ons of wij hem een vers voor de dag kunnen meegeven, dat hij kan meenemen tijdens zijn werk. Filippenzen 4:4 zegt er één in onze groep: “Laat de Heer uw vreugde blijven; ik zeg u nogmaals: wees altijd verheugd.”
En iemand anders voegt toe: “Ja, dus als u dan een auto ziet die niet helemaal goed is, wees dan gewoon blij in de Heer en geef die sticker!”

Na het werk stoppen we vaak even langs de weg bij Mama Matunda.

En bij Musoma Business…

Nog zoiets…
Een tijdje geleden op een zondag reden we naar de kerk.
Stel je voor, je komt met je auto op een kruispunt aan, en op hetzelfde moment komt er een ambulance. Geen sirenes, geen zwaailicht. Maar die ambulance zou graag willen dat jij eerst gaat, dan kan hij ook doorrijden. Zo gebeurde het op weg naar de kerk. Nietsvermoedend stonden we bij een kruispunt te wachten, tot we vanuit de ambulance gratis instructies kregen. Via een megafoon klonk het: “Ja hoor, steek maar over, ga maar!”

Vervolgens kwamen we bij de kerk. De dominee zelf was er niet, en dat wisten we al. Er zou een gast(s)preker zijn. Een van de oudsten van de kerk vroeg vervolgens of ik de rol van evangelist op me kon nemen. Oneerbiedig gezegd, degene die de dingen aan elkaar praat. Dat is inderdaad oneerbiedig, want het is ook degene die bepaalde vaste onderdelen van de dienst leidt (enkele gebeden, geloofsbelijdenis, etc.). En het is degene die de liederen uitkiest.

Al met al ging dat eigenlijk prima, en waren we weer een ervaring rijker.

Regentijdlucht

Regentijdlucht 2

Regentijdtuin

Voortgang in het Kabwa-team
In de afgelopen weken hebben we met een consulent Matteüs 1-14, Galaten en Openbaring 12-22 kunnen doornemen. En dat betekent dat we weer 826 verzen, oftewel 10,4 % dichter bij het NT zijn. En daar past natuurlijk wat lofzang bij!

Hoe gaan we verder?
Is het NT een doel op zich? Nee, natuurlijk niet. Het doel is dat mensen worden veranderd doordat ze Gods woord (beter) begrijpen, via welke middelen dan ook. Een voorbeeld.

Ik begrijp het nu echt van binnen, in mijn hart

Onze buurvrouw kwam een tijdje geleden met een verhaal van een vrouw bij haar in de kerk. Deze vrouw kent weinig Swahili, en toch kwam ze graag naar de Bijbelstudie. Veel van de Bijbelstudie was moeilijk te begrijpen voor haar, maar er was in ieder geval iemand die de bespreking kon vertalen in Jita, haar moedertaal.

De vraag van onze buurvrouw was dus, hebben jullie materiaal in Jita, zodat ik dat door kan geven aan die vrouw. We gaven haar een paar boekjes, en de Jezus Film (een film op basis van Lucas) in Jita.

Een tijdje later kwam onze buur met het verslag. Ze had haar laptop met de Jezus Film meegenomen naar de vrouw. Ze startte de film, en de vrouw keek van de eerste tot de laatste minuut aandachtig naar het scherm. Af en toe draaide ze zich om en zei verwonderd: ‘Dit kan ik begrijpen!’ En bij de Bergrede merkte ze op: ‘Jezus is een goeie leraar!’ Aan het einde van de film, toen ze afscheid namen, zei de vrouw nog eens: ‘Ik begrijp het nu echt van binnen, in mijn hart.’

Verhaal door M.H.

Hier gaat het natuurlijk allemaal om. Dat mensen aangeraakt worden en veranderen door Gods boodschap en Jezus’ komst naar de aarde.

En over dat doel ging het pas, toen we verschillende mensen van Wycliffe op bezoek hadden op het kantoor. Hoe kunnen we met elkaar zorgen dat de gemeenschap dit Bijbelvertaalwerk meer en meer gaat dragen en vooruithelpen, zodat de Bijbel in de gemeenschap steeds meer gaat leven.
Vooralsnog komt veel geld van buiten, maar de droom en het doel is dat de gemeenschap praktisch en logistiek een steeds groter aandeel gaat vervullen in het Bijbelvertaalwerk.

Drukte tijdens de vergaderingen met Wycliffe, want voor elke taal kwamen vijf vertegenwoordigers van de taalgroep op het kantoor.

Het Simbiti-team is bijna klaar met het Nieuwe Testament. Een foto van een workshop om mensen te trainen die kunnen helpen de vertaling te beoordelen en advies te geven (foto: RM).

We delen weer graag enkele dank- en bidpunten met jullie:

  • Dank voor al het werk dat in het Kabwa-team gaande is, in het bijzonder de consulent check. Er worden grote stappen gezet! Bid dat deze nieuwe boeken mensen gaan raken.
  • Dank voor het goede regenseizoen. Het regent nu al een kleine twee maanden.
  • Een van onze collega’s is pas overleden. Bid voor troost voor de familie.
  • Dank voor goede planningsvergaderingen met mensen van Wycliffe, bid voor een goed vervolg.
  • Bid in het bijzonder voor initiatieven die er zijn om een steeds groter deel van de gemeenschap bij een steeds groter deel van het werk betrokken te krijgen.
  • Bid voor de bewakers van het terrein waar we wonen. Ze zijn enkele weken geleden ontslagen, en nu is een bedrijf in de arm genomen om de bewaking te doen. Bid dat de ‘oude’ bewakers nieuw werk kunnen vinden.
  • Dank dat we er eind maart voor een paar dagen tussenuit konden, naar Rondo in Kenia, om te genieten van kouder weer, mooie vogels en lekker eten.

 

Onze bewaker-vriend Joseph en zijn vrouw, bij hen thuis. De stok is niet omdat hij slecht ter been is, maar laat zijn autoriteit in de gemeenschap zien, zo vertelde hij ons.

Dat is nog eens een kerstster.

Rondo betekent vogels, vogels vogels, om precies te zijn 37 nieuwe soorten voor mij.


Rejoice in the Lord and then just give as that sticker
Every week at Tuesday morning, we have a short Bible study at the office. This means we listen to a chapter from Scripture in small groups. A couple of weeks ago, something funny happened.
We were just discussing James 4:9 “Grieve, mourn and wail. Change your laughter to mourning and your joy to gloom” (NIV) and how this relates to Philippians 4:4, where Paul encourages us to rejoice in the Lord.

At that point one of our colleagues came by, together with a civil servant from the car department. He was there to inspect our cars and see if they were living up to the safety standards required. If so, we would be handed a safety sticker, for another year of safe driving.
He greeted us and asked us if we could encourage him for another day’s work by giving him a verse from Scripture that he could meditate on that day, while checking the cars. One of our group quickly said: “Yes, Phillipians 4:4, ‘Rejoice in the Lord always. I will say it again: Rejoice!’ (NIV).” And somebody else added. “Yes, that’s a good verse. Whenever today you see a car that isn’t safe enough, you rejoice in the Lord, and just give that safety sticker!”

Progress on the Kabwa-translation
Last weeks we have been blessed with the help of a consultant in checking Matthew 1-14, Galatians and Revelation 12-22. That means the Kabwa New Testament is 826 verse, which is 10.4 percent, closer to completion.

How to move forward?
Is the New Testament a goal in itself? No, of course not. The real goal is to see lives changed because of people understanding the Gospel (better), by whatever means, languages, media. An example:

“I understand it now here inside.”

An older Jita lady with little knowledge of Swahili came to our Bible studies every Wednesday. Even though she could not understand all of the teaching, she could follow along little by little because of the pastor’s wife’s translation. Still she was not able to read the Swahili Bible herself and could barely participate.

One day I visited her, bringing with me the Jesus Film in Jita on my laptop. I started the film for her, and from the first to the last minute she stared at the screen, listening with all the concentration she had. I was amazed. After the first minutes, she turned around and said, “I can understand this!”

As the sun was setting, she said that she needed to go – but she didn’t move at all, and continued to follow every word of the movie. During the Sermon On the Mount, she turned around and said, “Jesus is such a good teacher!”

She kept listening. After the movie, when we walked outside together, she pointed at her heart and said with a big smile and such a joy in her eyes, “I understand it here inside now.”

Written by M.H.

This is of course what it is all about. And this greater goal was part of the discussion we had recently with people from Wycliffe, when they came to visit the project. The big question was: how can we move forward with the different languages, in such a way that the different communities will get more and more involved and take more and more responsibility.

Praise the Lord for the good meetings and the way in which communities are already getting more involved and for the plans members of the community have to stimulate this even more.

Praise and prayer:

  • Praise the Lord for the good rainy season that is still going on.
  • One of our colleagues passed away last week. Pray for comfort for his family.
  • Praise the Lord for the progress that we as the Kabwa team could make during the consultant check.
  • We are thankful for the short holiday that we got to enjoy at the end of March.

 

(Als) door een hond gebeten

Ik kan m’n ei niet kwijt. Voor een mens is dat vervelend, maar voor een kip ook. Dat werd wel duidelijk in de afgelopen weken, omdat een van onze kippen is begonnen met leggen. Dat gaat gepaard met een hoop gekakel en in onze ogen geklaag, maar ja, het is ook niet eenvoudig een mooie plek te vinden voor dat kwetsbare eitje.

Minder leuk was het dat we ook beter begrijpen wat het betekent om te reageren als door een hond gebeten. Dat deed ik namelijk, letterlijk.

We waren net klaar om naar het vliegveld te gaan, vanuit Dar es Salaam, op weg terug naar Musoma, toen de hond van de mensen bij wie we logeerden besloot in m’n hand te bijten. Gelukkig waren we in Dar es Salaam, dus was het makkelijk naar een kliniek te gaan en de juiste behandeling te krijgen!

Oriëntatie
We zijn net weer terug uit Dar es Salaam. Daar waren we in verband met de oriëntatie (waarover we in het vorige stukje kort schreven). Het waren mooie, en vooral voor Hanneke, ook drukke weken, omdat zij een grote rol had in de organisatie.

Wat we niet zullen missen in Musoma is het drukke verkeer en het zweterige weer. Wat we wel zullen missen is het strand en de zee. En kahawa café, een plek waar je lekkere koffie en broodjes kunt krijgen!

Eten aan de straat.

Eten aan huis. Hoe maak je groente en fruit eigenlijk schoon als er geen schoon water uit de kraan komt… En hoe heet boerenkool eigenlijk in Swahili?

Het (nieuwe) kantoor in Dar es Salaam. Deed mij denken aan dubbelvla.

De Indische Oceaan, warmer dan de Noordzee bij Monster, of waar dan ook.

Welkomstdiner (foto: MW)

Leren, leren, leren, waarom moet dat allemaal (Bassie) (foto: MW).

Nieuwe ogen
Een van de leuke dingen van de oriëntatie was om dingen weer eens een beetje met nieuwe ogen te bekijken. De meeste dingen hier worden na verloop van tijd gewoon, want het is je thuis. Maar door het optrekken met nieuwe mensen, vallen dingen je weer opnieuw op.

Gekke namen
Zo zijn er hier veel bedrijfjes die grappige namen hebben. Niet het voorspelbare ‘Louter en Zn.’ Nee, namen kunnen – zo lijkt het – volkomen uit de lucht gegrepen zijn. Maar dat maakt ze dan wel leuk. En misschien ook wel slim, want ze vallen mensen op. Nou ja, in ieder geval ons dan.

Zoek je een kinderdagverblijf voor je kinderen? Kies voor Johannes de Doper kinderdagverblijf, dan weet je zeker dat het goed zit! Voor brood kan je naar Beta Bakkerij, zeker niet je tweede keus. En wil je doorstuderen, ga dan naar The Wonderful Training Centrum.

Andere opvallende dingen:

  • Het verkeer is erg druk (in Dar es Salaam), en nogal chaotisch.
  • De stroom valt wel eens uit, en water moet je filteren om het te kunnen drinken.
  • Op de weg rijd je links.
  • In het verkeer rijden heel veel bussen en bajaji’s (zie foto hieronder).
  • Heel veel auto’s die hier rijden komen uit Japan.
  • Er is veel mooi handwerk te koop van hout, stof, riet, etc.
  • Mmm, je moet hier vaak vragen naar informatie, in plaats van dat je de informatie ergens kunt vinden.
  • Mensen groeten en belangstelling en respect tonen door de juiste groeten te gebruiken is belangrijk.
  • Oud(er) zijn is niet iets om weg te moffelen of te verbergen, maar is een reden gerespecteerd te worden. 

Elke morgen stond er een Engels en een Swahili lied op het programma. Dit is de dag die de Heer ons geeft, wees blij! (foto: EM)

Bajaji’s (foto: EM).

Hoeveel broden hebben jullie bij je? Geen airbag nodig, zei iemand (foto: KC).

Markt (foto: EM).

Het zijn niet de woorden van Wycliffe, maar de woorden van de Heilige Geest
Eind 2016, vlak voor ons verlof, was er een worskhop waarin allerlei kerkleiders uit het Kabwa-gebied oefenden met het gebruiken van een audio-Bijbel en het leiden van Bijbelstudiegroepen. Want inmiddels is er al een mooie collectie van Bijbelboeken opgenomen in de Kabwa-taal (o.a. Genesis, Jona, Handelingen, Efeze, 1-2 Timoteüs).

Pas geleden was er een ‘terugkomdag’. Het was vooral een kans voor de kerkleiders om hun ervaringen te delen. Hoe liepen de Bijbelstudiegroepen die deze audio-Bijbel gebruiken?

Het is geweldig om te zien hoe goed opnames van de Bijbel bij de lokale cultuur aansluiten. Meer dan boeken, want mensen zijn gewend om te luisteren, veel meer dan te lezen. Als iemand het apparaatje aanzet, trekt dat al snel de buren of mensen die langslopen. En zo bleken al veel mensen iets van het Evangelie gehoord te hebben die er anders niet mee in aanraking zouden komen!

Voor mij persoonlijk was het hoogtepunt wat één van de deelnemers zei:

Als we deze audio-Bijbel gebruiken, dan is het belangrijk te beseffen dat het de woorden van de Heilige Geest zijn, en niet zomaar woorden van Wycliffe. Dus begin met gebed. En aan het eind van de Bijbelstudie, bid weer. En dan kan je erop vertrouwen dat de Heilige Geest zijn werk doet!

Een van de luistergroepen tijdens de workshop (foto: Bart Sikkema).

Bezoek
In november hadden we bezoek uit Nederland, en wel van Bart Sikkema. Hij is, in zijn eigen woorden ‘verhalenverteller en fotograaf’. Hij was hier in Tanzania om te zien hoe het Bijbelvertaalwerk gaat en het leven is. Met alle foto’s en verhalen die hij heeft verzameld, gaat hij nu in Nederland het land door. En dit doet hij allemaal vrijwilig!

We delen graag enkele van zijn foto’s hieronder.

En heb je onze presentaties tijdens ons verlof gemist? Dan is dit een uitgelezen kans. Neem contact op met Bart. Zijn emailadres is bij ons bekend. Hij staat te popelen om in kerken, bij Bijbelstudiegroepen, verenigingen, of gewoon bij mensen thuis te vertellen over het werk in Musoma!

Doopdienst in onze kerk, niet zuinig met water!

Het Nieuwe Testament wordt niet alleen vertaald door elke dag spannende dingen te doen. Het betekent vooral heel veel dagen hard werken, studeren, discussiëren, en meer. Maar ja, dat is natuurlijk eigenlijk wel spannend!

Uitzicht op het Victoriameer vanuit onze tuin. De lichten zijn alle vissersbootjes die ’s avonds het meer op gaan.

Uitzicht vanaf het Matvilla-schiereiland in Musoma.

Het cocacoladepot.

Dank- en gebedspunten:

  • Dank voor de mooie oriëntatie en de soepele reis heen en weer.
  • Dank voor de goede behandeling van de hondenbeet.
  • Dank voor de voortgang van het Kabwa-vertaalteam. Bid voor de mensen die de audio-Bijbel gebruiken.
  • Voor verschillende mensen van buiten Tanzania is het tijd om terug te gaan naar hun eigen land. Bid voor hen. Bid ook voor de ‘achterblijvers’, omdat het altijd jammer is als je afscheid moet nemen.
  • Bid voor de families die deelnamen aan de oriëntatie. Op dit moment zijn ze begonnen Swahili te leren. Bid voor motivatie, uithoudingsvermogen en plezier. 

Orientation
In January we were in Dar es Salaam, to help with organizing the orientation for new people who come to Tanzania to serve with Wycliffe. We had very enjoyable weeks! It was fun to meet new people and see what strikes them as new and different in Tanzania, as we ourselves sometimes start to lose sight of that after having lived here for a couple of years.

People like to give their businesses funny names here. So not the descriptive and somewhat boring names we are used to, like ‘Smith and Sons’ (no offense meant). No! Do you want to study more, apply for a place at The Wonderful Training Centre. Looking for a pre-school for your children, well, there’s the John the Baptist day nursery! Need some bread, why not go to Beta Bakery?

Some other things that stood out:

  • the traffic in Dar, which is busy and chaotic;
  • most cars come from Japan;
  • water needs to be filtered before our sensitive stomachs can handle it;
  • you often find yourself having to ask for information, instead of finding the information written down somewhere;
  • greeting people with the right greetings to show respect and relationship is very important;
  • being old(er) is not something to hide, it rather is a reason for people to respect you.

Not the words of Wycliffe, but the words of the Holy Spirit
Many church leaders from the Kabwa language area, were involved in a ‘listening workshop’ at the end of 2016, learning how to use Kabwa Bible recordings in Bible study groups.

A while ago there was a short follow-up workshop, in which participants had the opportunity to share their experience about the new Bible study groups and the influence of the Bible recordings.

A common element in the stories they told was how the Bible recordings helped people, especially children and older adults, to understand the Bible (as they often don’t yet understand Swahili well). Several people mentioned how listening to the Kabwa Bible recordings at home with their family attracted neighbors, who were curious to know what they heard the family listening to.

The highlight of the workshop for me was what one of the participants said:

We should believe that, when we start to use these Bible recordings, it is not the words of Wycliffe that we are going to listen to – it is the words of the Holy Spirit! So before you switch on the player, pray! And after having listened to a chapter, pray! And then you can trust that the Holy Spirit will work.

Points of praise and prayer:

  • Praise God for the orientation weeks in Dar, and the smooth journey there and back.
  • For several people who are serving with us from outside Tanzania, the time has come to return to their home country. Pray for them. Pray also for us who will miss them!
  • Pray for the families that just arrived in Tanzania and joined in the orientation weeks. Pray for energy and encouragement while they are learning Swahili.

De heilige Geest is onze ‘kifunga uchumba’

Binnenkort hopen we enkele weken in Dar es Salaam te zitten, waarover later meer. En benieuwd hoeveel talen er in de wereld zijn en in hoeveel Bijbelvertaalwerk nog nodig is? Lees hieronder verder. Maar eerst iets anders: de heilige Geest als onze ‘kifunga uchumba’.

Kifunga uchumba
Een tijdje geleden kwam ik tijdens de theepauze met een van mijn collega’s te praten over hoe hier soms huwelijken worden gesloten. Hij vertelde me over de zogenaamde ‘kifunga uchumba’.

Als twee mensen met elkaar hebben kennisgemaakt en de tekenen goed zijn en de twee families akkoord zijn, maar het huwelijk zelf nog op zich zal laten wachten (vanwege alle voorbereidingen, bruidsprijs, etc.), brengt de bruidegom deze ‘kifunga uchumba’: een klein kado, bijvoorbeeld pruimtabak voor de mannen in de familie van zijn beoogde vrouw. Dit kado laat zien: ‘Jullie dochter hoort bij mij.’ Vanaf dat moment kan geen andere man aanspraak maken op de dochter of onderhandelingen beginnen.

Dit deed me denken aan het geschenk van de heilige Geest: God gaf die ons toen Christus aanspraak op ons had gemaakt. Onze Verlosser en Bruidegom, Jezus Christus, is nu weg, maar zal terugkomen om het huwelijk te sluiten. Tot die tijd kan niemand anders aanpraak op ons maken. De heilige Geest is Gods ‘kifunga uchumba’. En het staat ook met zoveel woorden in de Bijbel: de heilige Geest is het onderpand, de garantie dat Christus terugkomt en dat wij bij Hem zullen wonen!

Zolang we in onze aardse tent verblijven zuchten we onder een zware last, omdat we niet willen dat deze kleding wordt uitgetrokken; we willen dat er nieuwe over wordt aangetrokken, zodat het sterfelijke door het leven wordt verslonden. Hiervoor heeft God zelf ons gereedgemaakt, door ons de Geest als onderpand te geven.

(2 Korinte 5:4-5, NBV)

Nee, het gebouw is niet zo slecht dat de dominee als het regent zelfs binnen een paraplu nodig heeft. De dominee legt uit wat genade inhoudt: als wij onder de paraplu van Jezus’ offer en werk blijven staan, dan zijn wij verlost van God’s oordeel. Het regent nog wel (dat is: de zonde is er nog in ons leven en God heeft het recht ons daarvoor ter verantwoording te roepen), maar Christus is onze paraplu. Geweldig om deze boodschap (telkens) weer te horen, zeker hier in Musoma, waar de focus soms erg ligt op hard je best doen om gezien te worden door God.

Adventstijd, een mooie tijd om over die ‘kifunga uchumba’ na te denken en vooruit te kijken. Hoe lang nog tot de Bruidegom komt? Maranatha!

Sfeerimpressie (iso 123, diafragma 456, sluitertijd 789) van adventszingen, elke vrijdagavond.

Oriëntatie
Over enkele dagen hopen we voor drie weken naar Dar es Salaam te gaan. Hanneke organiseert samen met twee collega’s een oriëntatieprogramma voor nieuwe collega’s die in Tanzania komen werken. Al deze mensen gaan voor het eerst in Tanzania wonen, net als wij een aantal jaren geleden. En daarom is veel te leren: over de cultuur, het dagelijks leven, het werk dat gebeurt, et cetera.

Tijdens de oriëntatieweken maken de deelnemers kennis met zoveel mogelijk aspecten van het leven en werk in Tanzania. Even wat foto’s uit onze oriëntatie in augustus 2014, ter impressie (en zie hier voor een weblog uit die tijd).

Rollenspel over geldbesteding.

Les over dingen waar we nu nog steeds niet veel over weten…

Les over dingen waar we nu wat meer over weten.

Meten is weten – statistieken
Elk jaar publiceert Wycliffe Bijbelvertalers de meest recente Bijbelvertaalstatistieken. Je kunt ze hier lezen en downloaden.

We lichten vast een tipje van de sluier op:

  • Volgens onderzoeken zijn er anno 2017 7099 levende talen in de wereld.
  • In 670 talen is er een volledige Bijbel.
  • In nog eens 2642 talen is er een deel van de Bijbel.
  • Voor 1636 talen is er behoefte aan (aanvullend) Bijbelvertaalwerk.

Maar om hoeveel mensen gaat dat nou eigenlijk?

  • Volgens onderzoek hebben nu 5,1 miljard mensen op aarde toegang tot de volledige Bijbel in de taal van hun hart.
  • Nog eens ruim 1 miljard mensen kunnen een deel van de Bijbel lezen of beluisteren in hun eigen taal.
  • Maar er zijn nog 220 miljoen mensen die nog geen enkel vers kunnen lezen of horen in de taal van hun hart.

We zijn God dankbaar voor al het vertaalwerk dat over heel de wereld wordt gedaan, ook voor het werk in de Mara-regio. Alle eer aan God, oftewel:

Kimwi bhakamwimbira eriimbo eriihya, rinú ryagambanga ega,
“Uuwe nuuwe oreenderwa okugega ekitabho kiyo,
na okusibhura-ko egimbaaso gya obhurimbo gyakyo,
kwa okubha uuwe waagoogwa,
na kwa amanyinga gaaho okamugurira Waryubha abhantu,
bha amakabhira gonsego, abha ebhigambo bhyonsego,
abha egihamati gyonsego, na abha ebhyaro bhyonsego.

(Kabwa, Openbaring 5:9)

En dat klinkt dan zo, gelezen door Paul, een van de Kabwa-vertalers:

En ze zetten een nieuw lied in:
‘U verdient het om de boekrol te ontvangen
en zijn zegels te verbreken.
Want u bent geslacht
en met uw bloed hebt u voor God mensen gekocht
uit alle landen en volken,
van elke stam en taal. (NBV)

 

Voor de oplettende kijker is dit – alweer – de mangoboom, in een groeispurt. Als een symbool voor het Bijbelvertaalwerk wereldwijd.

We delen graag weer enkele dank- en bidpunten:

  • Dank voor de regen die sinds begin november regelmatig valt. Bid voor mensen in onze omgeving die getroffen zijn door een ziekte die de maïsoogst kan aantasten.
  • Dank voor de mooie advents- en kersttijd die we hier hadden.
  • Bid voor de reis naar Dar, die wij maar ook alle deelnemers aan de oriëntatie hopen te maken. Bid ook voor een mooi programma.
  • Dank voor de operatie die mevrouw W. op tijd kon ondergaan en dat het herstel goed gaat.

Enkele weken geleden mochten we erbij zijn bij de diploma-uitreiking van een collega die Bijbelschool deed. Erg leuk om mee te maken.

Een indruk van de omgeving waarin de uitreiking plaatshad.

Verhitte potjes codenames op Michiels verjaardag.


Kifunga uchumba
A while ago I had a chat with one of my colleagues at the office. He told me about something called ‘kifunga uchumba’. Sometimes when people get married here, this ‘kifunga uchumba’ is used. It is a present that shows that the families on both sides (bride and bridegroom) have agreed with the marriage. The marriage ceremony itself still lies ahead because of all the preparations. In this period the bridegroom brings the men of the family of his wife-to-be this present, this ‘kifunga uchumba’, which might for example, be a small amount of tabacco. Above all, this gift has the function of showing the family: ‘Your daughter is mine.’ And it shows everybody else that nobody can try to arrange anything with the family of this woman.

Hearing the explanation of my colleague, it made me think of the gift of the Holy Spirit. God sent us the Holy Spirit when Christ had already claimed us as his. Our Saviour and Bridegroom, Jesus Christ, has gone to heaven, but He will return. And until then, nobody else can state any claims on us. The Holy Spirit is Gods ‘kifunga uchumba’.

Matvilla-beach, a quiet place in Musoma town.

Lake Victoria.

A so-called dalladalla (minibus). The driver and his companion are just taking a break, i.e. playing some cards, because the bus has arrived at the main market of Musoma, where not only people will get in and out of the bus, but also where heaps of banana, bags of pineapple, maybe a goat and some chickens (alive), will be unloaded to be traded at the market.

Orientation programme
We hope to be in Dar es Salaam for three weeks in January. Hanneke and her colleagues are organising an orientation programme for new colleagues who are going to work with us in Tanzania. The orientation course will be their first weeks in Tanzania. So there is lots to learn about culture, daily live, the work, et cetera.

Please join us in praises and prayers

  • Praise the Lord for the rain that has been falling since November. Pray for people who are affected by a disease that does harm to maize.
  • Praise God for the wonderful Advent and Christmas time we had here.
  • Pray for a safe journey to Dar es Salaam for us and all the participants. Pray also for an encouraging course.

Op bonenmissie

Terug in Tanzania hebben we ons voorgenomen om meer producten die hier worden verbouwd en verkocht te leren kennen. En dan kan je natuurlijk niet om alle bonensoorten heen. Daarover later meer. Eerst iets over Hannekes financiële werk in het kantoor. En: hoe staat het eigenlijk met het Kabwa-vertaalproject?

Met de neus in de financiële boter
Eén van de taken die ik (Hanneke) heb op het kantoor in Musoma is het beheren van de zogenaamde ‘cash box’ (de kas). Als vertalers of andere collega’s een workshop willen houden in een dorp in één van de taalgebieden hebben ze contant geld nodig. Er zijn namelijk maar weinig plekken waar je met je pinpas kunt betalen.

Op maandag- en donderdagmorgen open ik mijn cashbox-kantoortje en kan er geld worden opgehaald. Als de collega’s terugkomen van hun workshop leveren ze het overgebleven geld en de bonnetjes weer bij mij in. Ik zorg er vervolgens voor dat alle kosten worden afgeschreven op de juiste kostenposten.

Aan het einde van een lange dag tellen en controleren kwam een collega langs om me een ‘soda’ te brengen. Dat had ik wel verdiend volgens hem…

Toen we anderhalve maand geleden weer voor het eerst op het kantoor kwamen viel ik direct met mijn neus in de boter: het was namelijk het einde van het fiscaal jaar! Dit betekende een hoop extra werk. Alle financiële documenten moesten in orde worden gemaakt en al het geld dat in de kas zat moest worden geteld en gedocumenteerd. De komende weken volgt er nog een aantal controles. Dit doen we allemaal om te laten zien dat we goed met ons geld omgaan en dat we de fiscale regels die er zijn nauwkeurig volgen.

Aan het einde van een lange dag tellen en controleren kwam een collega langs om me een ‘soda’ (zie foto hieronder) te brengen. Dat had ik wel verdiend volgens hem…

De welverdiende soda.

Hoe gaat het met het Kabwa-vertaalproject?
In de twee jaren voor ons verlof ben ik, Michiel, als vertaaladviseur betrokken geweest bij het Kabwa-vertaalteam. Tijdens het verlof is er hard doorgewerkt, zodat ik bij terugkomst op het kantoor gelijk weer hard aan de slag kon. Openbaring 12-22 en Matteüs 15-28 staan voorlopig op het programma, en die zullen ons wel bezighouden tot het eind van het jaar.

Als we die boeken met elkaar hebben besproken en afgerond, blijven er van het Nieuwe Testament nog vijf  boeken, 79 hoofdstukken, 2550 verzen over: Marcus, Johannes, Romeinen, 2 Korinte en Hebreeën. Er liggen dus nog genoeg mooie – en uitdagende – boeken voor ons klaar. Maar het einde komt langzaam in zicht!

Meja, één van de Kabwa-vertalers, is overigens inmiddels zelf ook vertaaladviseur geworden. Dat betekent dat hij niet meer alleen als vertaler werkt voor zijn eigen taal, Kabwa, maar ook andere teams helpt door hun vertalingen te bekijken.

Kort geleden hadden we een plannigsvergadering van de vertaalafdeling. Een van de belangrijke vragen was: wat zijn de doelen voor het komende jaar, welke boeken gaan de verschillende teams vertalen?

De bonenmissie
Bruine bonen, ofwel maharage, zijn een belangrijk onderdeel in het dagelijkse eten van mensen hier. Maar bruine bonen zijn niet de enige bonensoort die je veel ziet.  Als je hier naar de grote markt in het centrum gaat, vind je verschillende verkopers met mooie rieten manden, vol met allerlei soorten bonen. Inmiddels hebben we een missie, namelijk om al die verschillende bonen-, linzen- en erwtensoorten te leren kennen en maken.

Bonenverkoopster Monica op de markt.

Maharage: de klassieke bruine boon, alleskunner.

Choroko: weinig over te zeggen, want nog niet gegeten. Oogt klein, maar dat kan bedriegelijk zijn.

Dengu: gele spliterwten. Voor wie kaas mist, want ze hebben een vleugje kaas in zich. Zou het de kleur zijn die het ‘m doet?

Njegere: erwten. Voor de Elfstedentochtdag, mocht die ooit komen. Of anders: tijdens het nieuwjaarsconcert en het schansspringen (al heb ik tot nu toe tevergeefs gezocht naar bleekselderij, toch wel een belangrijk onderdeel van erwtensoep).

Interview
Tijdens ons verlof zijn we geïnterviewd voor de website van het Christelijk Informatie Platform. Zie hier.

Danken en bidden:

  • Prijs God voor de drie collega’s die hun driejarige studie hebben kunnen afronden (zie foto’s hieronder).
  • Dank voor de energie die we hebben gekregen en krijgen om weer te wennen aan het leven en werk hier. De eerste weken op het kantoor zijn erg goed gegaan, en we hebben het gevoel dat we weer helemaal in het werk en leven ‘zitten’.
  • Dank voor de soepele afsluiting van het fiscaal jaar waarbij Hanneke betrokken was.
  • Dank voor de goede voorbereiding van de vertaalcheck voor Openbaring 12-22 in Kabwa. Bid voor een goede vertaalcheck (gepland voor volgende week).
  • Dank voor de mooie workshop in het Ikoma-gebied, waarbij mensen uit de gemeenschap feedback konden geven op enkele al vertaalde Bijbelboeken in de Ikoma-taal (zie foto hieronder). Prijs God voor het enthousiasme van deze mensen!
  • Bid voor regen, zodat mensen eten kunnen gaan verbouwen.
  • Bid voor enthousiasme, gedrevenheid door de Geest en eenheid op het kantoor, om door te gaan met het werk nu voor sommige vertaalteams het einde in zicht komt, terwijl andere vertaalteams nog een lange(re) weg te gaan hebben.
  • Bid voor goede ideeën om de verspreiding van Kabwa-materialen (boeken, opnames, kalenders) uit te breiden.

Cake kan niet ontbreken op een afstudeerfeest (foto MN).

Even voor dat moment werd de cake binnengedanst… (foto MN).

Bidden voor degenen die afstudeerden (foto MN).

Zogenoemde redacteuren uit de Ikoma-taal bespreken de Ikoma-vertaling van enkele Bijbelboeken (foto AK).

Spreuken 25:14: ‘Wie prat gaat op een geschenk zonder waarde, is als wind en wolken zonder regen.’ (NBV) Een tekst die hier een stuk duidelijker is geworden, want we zitten al weer enkele weken met veel en veelbelovende wolken, maar regenen, ho maar.


The end of the financial year
One of my (Hanneke) tasks in the office is the so-called cash box. It means handing out money to teams when they go on trips to the community or supplying money for practical needs in the office (e.g. stationary equipment). This is all cash money, because there are not a lot of places where one can pay by card.

On Monday and Thursday morning the cash box office is open for people to get the money needed for trips or other work. As soon as they come back after a trip, people come back to the cash box office again, and hand in the surplus money and all the receipts of the trip. It is my job to receive this money, the receipts and then account for the budget used in a correct way.

Just a couple of weeks ago the financial year ended. This meant a lot of extra work. Lots of financial documents needed to be filled in, together with counting all the remaining money in the cash box and accounting for it.

At the end of this final day of the financial year, one of our colleagues brought me a ‘well deserved soda’, as he said (see photo above).

Vorige week was er een stroomstoring, en de generator die tijdens stroomstoringen moet helpen, raakte maar niet aan de praat. Groot materieel werd aangerukt…

Tijdens de lunchpauzes vinden er altijd fanatieke potjes kaarten plaats. Inmiddels is er een mooi nieuw plekje met schaduw: het fietsen- en motorhok.

How is the Kabwa translation team doing?
In the past couple of years I, Michiel, have been involved in the Kabwa translation team as their translation advisor. While we were one furlough, the translators continued translating. That means that when I came back in the office a couple of weeks ago, there were plenty of new portions of Scripture for me to look at.

At the moment we are focusing on Revelation 12-22. Next week we hope to have a meeting in which we will discuss some challenges that remain in these chapters and see if we can improve the translation. After that we will discuss Matthew 15-28. So we will be busy enough with these two books probably until the end of this year!

When finished, there is still five more books of the New Testament that remain to be done, which means 79 chapters and 2550 verses: Mark, John, Romans, 2 Corinthians and Hebrews.

Some praises and prayers that we want to share:

  • Praise God for three colleagues that could finish their (three years long) studies.
  • Praise for the smooth transition back into work and life here in Musoma.
  • Praise God for the way in which the financial year could be closed.
  • Pray for a good and encouraging meeting when we will look at Revelation 12-22 and discuss remaining challenges.
  • Pray for rain, as people desperately need it to be able to plant and harvest food.

Terug in Musoma

Inmiddels zijn we weer veilig aangekomen in Musoma, Tanzania. De reis ging erg voorspoedig, en daar zijn we heel erg dankbaar voor.

We kijken terug op een heel goed verlof. We hebben een hele goede tijd gehad, en willen iedereen bedanken die hierbij op welke manier dan ook betrokken is geweest: met een gezellige maaltijd, door aanwezig te zijn bij een informatieavond, door praktische hulp te bieden, et cetera. We voelden ons heel erg welkom.

En nu zijn we dan weer thuis. Soms klinkt het gek om dat te zeggen: thuis in Musoma. Maar het is toch echt zo. Fijn om weer in ons eigen huis te zijn en meer regelmaat te hebben. En natuurlijk om alle collega’s, vrienden en bekenden hier weer te zien en weer met het werk aan de slag te gaan. Gelukkig is er in onze afwezigheid hard doorgewerkt!

(T)huis, home sweet home

Nieuwe dingen (in Musoma):

  • Het Nieuwe Testament in Burunge is gepubliceerd. Burunge is een taal in het midden van Tanzania. Bid dat de vertaling intensief gebruikt gaat worden en dat veel mensen erdoor groeien in geloof/erdoor tot geloof komen.
  • Onze mangoboom is twee keer zo groot geworden en is ons nu ontgroeid. Verder zijn de avocadoboom-, limoenboom- en passievruchtplantstekjes (2x woordwaarde…) die we voor ons vertrek in december hebben gepland, lekker gaan groeien.

De mangoboom. De kenners zeggen: nog één tot twee jaar, en dan de eerste mango’s…!

  • Makoko Road, de weg die vanaf het kantoor naar ons huis loopt, is nu helemaal geasfalteerd, in plaats van slechts de eerste 1,5 kilometer. Dat scheelt, zeker in de regentijd, want de regen veranderde Makoko Road (en andere grindwegen) vaak in een hobbelig geheel.
  • De rotonde bij het vliegveld en de grote rotonde in het centrum hebben wegmarkeringen gekregen. Dat maakt het veiliger.

Wat er hetzelfde is gebleven:

  • Op een van de kruispunten van de stad ligt nog steeds een megafoon, die nog steeds hetzelfde opgenomen stukje tekst afspeelt, in de strekking van: ‘Koop hier uw kippenmedicijnen!’, en dat kost dan 10 seconden, en herhaalt zich…
  • Potjes frisbee en voetbal.
  • Chips mayai (‘eipatat’) en een koele wind aan het meer.

Frisbee, zelfde tijd, zelfde plaats.

Tembo Beach, met het lekkere briesje.

Chips mayai.

Dank en bid je mee?

  • Dank voor de voorspoedige reis.
  • Dank voor gezondheid in deze periode van ander eten, ander weer, veel reizen, etc.
  • Dank voor de mooie workshop-week die Hanneke had in Dar es Salaam, Tanzania. Ze nam daaraan deel samen met HR-collega’s uit meerdere Afrikaanse landen (zie foto).

  • Bid voor familie A.: de vader van het gezin heeft geen werk en eten is dus erg schaars.

Back in Musoma
We are very happy and thankful to be safely back in Musoma, Tanzania after a journey of several stages. It is great to be home again, because yes, at the end of the day (as well as at the beginning), this is home.

Some things that have changed (in Musoma) while we were gone:

  • The New Testament has been published in the Burunge language of Tanzania! Pray that the translation will be used enthusiastically and that through it many people will come to and/or grow in faith in our Lord.
  • Our mango tree has doubled in size. The avocado tree, lime tree and passion vines that we planted just before we left are doing great as well.
  • Makoko road, which is the road that leads from the office to our house, has been paved all the way through to our house now, instead of just the first mile. That makes a difference, especially in rainy season, during which this road (and other roads) used to be quite an adventure to navigate.
  • Road signs and markings have been added to the roundabout close to the airport and the big one in town. It makes traffic safer!

What remained the same:

  • At a certain junction in town there’s still the megaphone, playing still the same pre-recorded advertisement for chicken medicine. Every ten seconds, for hours…
  • Frisbee and football games.
  • Chips mayai (‘egg-fries’) and the breeze at Tembo Beach.

Let us share some praises and prayers:

  • Praise God for the smooth journey from the Netherlands to Tanzania.
  • Praise for health in this time of different food, weather, travelling, etc.
  • Praise for the workshop that Hanneke could attend in Dar es Salaam, Tanzania, where she met HR-staff from different parts of Africa, to share experience and learn from each other.
  • Pray for family A.: the father of the family doesn’t have a job, so the family doesn’t have much food to eat.

Nairobi airport.

Het goede nieuws over Jezus: O, dus jullie hebben al het slechte nieuws weggelaten!?

Inmiddels zijn we neergestreken in Voorthuizen, voor de laatste weken van ons verlof. Tijd voor een update.

Oostenrijk
Begin juni eindigde de laatste cursus in Engeland, waarover later meer. Daarna zijn we enkele weken op vakantie geweest naar de bergen. Dat was geweldig! Lekker kamperen met prachtig weer. Het was ook een voorrecht om daar een week met familie op te kunnen trekken.

Uitrusten bij een meertje tijdens een wandeling.

Een beeld van de camping.

Geen commentaar, of het moest zijn: bergen.

Altijd leuk: koken op de camping.

Hoe zien onze plannen er nu verder uit?
Tot 22 augustus zullen we nog genieten van het ontmoeten van familie, vrienden en anderen. Verder zijn er nog heel wat praktishe zaken te regelen, bijvoorbeeld: een vervanging voor een gebroken bril, inentingen, updaten van verzekeringen en het inpakken van onze koffers.

Het goede nieuws over Jezus: O, dus jullie hebben al het slechte nieuws weggelaten!?
De laatste cursus in Engeland ging over ‘discourse’. Tijdens de cursus bespraken we een voorbeeld uit taal X. In deze taal worden bijvoeglijk naamwoorden (bijv. groen, snel, mooi, groot, vierkant, rond) alleen maar gebruikt om iets te onderscheiden, en niet om extra informatie over iets te geven. Dus als je in deze taal ‘een groene  boom’ zegt, bedoel je vooral dat er ook nog andere bomen zijn die niet groen zijn, veel meer dan dat je gewoon zegt dat de boom waarover je het wilt hebben groen is.

In Engeland hebben we als studentengroep een wandelpuzzeltocht gedaan door het centrum van Gloucester. Erg leuk!

Nog een foto van de wandelpuzzeltocht.

Het vertaalteam van taal X gebruikte Spaanse Bijbelvertalingen als uitgangspunt. Spaans verschilt nogal van taal X: Spaans gebruikt bijvoeglijk naamwoorden juist wel om extra informatie te geven. Dit grote verschil tussen Spaans en taal X leidde tot allerlei problemen:

  • Hoe vertaal je de woorden ‘het evangelie van Matteüs’? Een idee was: ‘Het goede nieuws over Jezus volgens Matteüs’. Maar de reactie was: ‘Aha, er is dus ook nog slecht nieuws over Jezus. Dat slechte nieuws heeft Matteüs zeker weggelaten!’
  • En als er een Heilige Geest is, …dan is er ook een onheilige!
  • Een ander voorbeeld, niet met een bijvoeglijk naamwoord, maar met een vergelijkbaar probleem: de woorden ‘God die redt’ klonken alsof er ook nog een God was die niet redt.
  • En: ‘Dit is mijn Zoon van wie Ik houd’, wekte vooral de suggestie dat er ook nog een andere zoon is, één van wie God niet houdt…!

Dus moest het team een andere manier vinden om al deze zinnen te vertalen.

De laatste cursus in Engeland zat vol met voorbeelden als de bovenstaande. We (her)ontdekten hoe belangrijk het is dat vertalers, vertaaladviseurs en andere betrokkenen met elkaar heel goed begrijpen hoe een taal werkt: niet alleen de taal waarin de Bijbel wordt vertaald, maar ook de brontaal (Grieks) en de andere talen die in het vertaalproces een rol spelen (bijv. Spaans, Swahili, Engels, Nederlands, etc.)

Diploma-uitreiking op de laatste dag in Engeland. De studie aan Redcliffe College (2013-2014, 2017) zit erop (foto: PK).

Ook Hanneke kreeg nog een diploma, voor de cursussen die ze in 2013-2014 had gedaan (foto: PK).

We delen weer enkele dank- en gebedspunten:

  • Dank voor de leraren in de Kabwa-taal, die al enkele honderden mensen hebben geleerd hoe Kabwa te lezen!
  • De afronding van de spelling voor de Kabwa- en de Ikoma-taal komt steeds dichterbij (dit is nodig om het Nieuwe Testament te mogen uitgeven).
  • Dank voor de heerlijke vakantie die we hadden en dat we weer veilig teruggekomen zijn in Nederland.
  • Bid voor goede laatste weken van voorbereiding en afscheid.

The good news about Jesus: So you left out the bad news?!

In the last weeks in England I, Michiel, studied discourse. This term in itself is not that important, but the topics we discussed definitely were. I just mention one example from the course to give a picture.

The example came from the translation team in language X. In this language you use adjectives (e.g. green, quick, big, nice, narrow, beautiful) only to identify and distinguish between two or more things, rather than giving extra information about one thing. So if you say ‘a green tree’ in this language, you are actually saying that there is/are also (a) tree(s) that is/are not green, more than saying that the tree you are talking about is green.

The church we went to in Gloucester.

View from the library of Redcliffe College.

Working in the library.

More from the library.

Mismatches
This translation team had Spanish Bible translations as their starting point. Spanish is quite different from language X in the sense that it likes to use adjectives as a way to give more information. The translation team X ran into all sorts of trouble because of the mismatch between their language and Spanish as far as adjectives are concerned.

How would you translate the word ‘the gospel of Matthew’? One suggestion in language X was to say: ‘The good news about Jesus according to Matthew.’ But the reaction was: ‘Aha, so Matthew left out the bad news about Jesus and only selected the good news!’  Similar was the reaction to phrases like ‘holy Spirit’ and ‘the God who saves’. Apparently there is an unholy spirit and there is also a god who does not save!

Of course this is not what these phrases want to communicate. A different way had to be found to translate adjectives.

The discourse course in England was packed with challenges like this one, that show how important it is for translators, translation advisors and others involved to have a thorough understanding of how a language works, not only the language that the translation is in, but also the source language (Greek) and other languages involved in the process (be it Spanish, Swahili, English, Dutch, et cetera), in order to avoid mismatches.

Cleaning the apartment before leaving the UK.

Packing.

Our apartment in Gloucester (ground floor).

Future plans
We got back to the Netherlands at the beginning of July, after a lovely holiday in Austria. We hope to use these last weeks in the Netherlands for meeting with family, friends and church and for practical stuff. On the 22nd of August we travel to Tanzania again, God willing.

Prayer and praise:

  • Praise God for the enthusiasm of Kabwa teachers, who have already taught several hundreds of people how to read Kabwa!
  • Big steps have been taken in the testing and finalizing of the orthography (spelling, spelling rules and alphabet) of Kabwa and Ikoma respectively. These are vital, as without a good orthography the New Testament cannot be printed.
  • We have had a wonderful holiday and returned safely to the Netherlands!
  • Please pray for these last weeks as we say goodbye and prepare to return to Musoma, Tanzania.

Een Belg en een Nederlander zaten in een auto…

[Scroll down for English]

Je kent dat wel, die Belgenmoppen. Het draait er eigenlijk altijd om Belgen te kijk te zetten als nogal domme mensen. We menen het natuurlijk niet echt, maar het is een soort traditie geworden.

Ik moest aan die Belgenmoppen denken toen ik in Tanzania iets tegenkwam dat utani genoemd wordt. Simpel vertaald betekent het zoiets als ‘grappenmakerij’, maar achter dat woord gaat een cultureel verschijnsel schuil dat heel fascinerend is. Zie hier.

In Tanzania hebben veel bevolkingsgroepen een zogenaamde ‘utani relatie’ met elkaar. Dat betekent dat er onderling bepaalde grappen gemaakt en dingen gedaan kunnen worden, die in een andere omgeving niet acceptabel zouden zijn. Sterker nog, degenen die deze voor ons soms ronduit onbeschaamde en schokkende grappen en acties ondergaan, hebben geen keus dan ze goedmoedig en met een lach te accepteren!

Begrafenissen
De meest opvallende vorm hiervan kan je tegenkomen rond begrafenissen. Een persoon van bevolkingsgroep X komt naar een begrafenis van iemand uit bevolkingsgroep Y. Persoon X lacht en schreeuwt dat de overledene niet echt overleden is, maar slaapt. Soms danst ‘ie zelfs op de kist of gaat hij in het vers gegraven gat liggen. Iedereen weet en accepteert: die gaat pas weg als we hem een bepaald geldbedrag geven, of bijvoorbeeld een koe. (En dat geldbedrag geeft persoon X dan soms overigens weer terug als gift voor de kosten van de begrafenis.)

Persoon X lacht en schreeuwt dat de overledene niet echt overleden is, maar slaapt. Soms danst ‘ie zelfs op de kist of gaat hij in het vers gegraven gat liggen.

Hé, jij hebt je shirt verkeerd om, dan is ‘ie dus van mij!
Een ander voorbeeld van dit soort utani is dat sommige spullen in bepaalde situaties ‘afgepakt’ kunnen worden. Iemand van bevolkingsgroep A kan z’n shirt maar beter goed aantrekken, want als hij het binnenstebuiten aan heeft, kan iemand van bevolkingsgroep B het shirt opeisen!

Dit was het onderwerp dat ik tijdens de antropologie cursus hier in Engeland wat dieper heb bekeken. Wie heeft zo’n utani relatie met wie in de Mara-regio? En waarom? Wat zijn zoal gebruikelijke vormen van utani?
Een fascinerend onderwerp dat ook laat zien dat antropologie relevant is voor Bijbelvertaling. Want nu je het bovenstaande over utani hebt gelezen, hoe denk je dan dat het zou kunnen klinken als Jezus over het dochtertje van Jaïrus zegt dat zij niet dood is maar slaapt?

 De Jezus Film in de Ikoma-taal is af! Voorafgaande aan de eerste vertoning werd er een dankdienst gehouden.


De Jezus Film in de Ikoma-taal is af! Voorafgaand aan de eerste vertoning werd er een dankdienst gehouden.

 Eerste vertoning van de Jezus Film in Ikoma.


Eerste vertoning van de Jezus Film in Ikoma.

We delen weer enkele punten om voor te danken en bidden:

  • Dank voor de leuke vrije week die we hadden en het bezoek dat we kregen!
  • Dank voor de regen die valt in Tanzania. Bid dat er meer regen valt voor een goede oogst dit jaar.
  • Dank dat de Jezus Film in de Ikoma-taal af is en dat sinds de eerste vertoning veel mensen de film hebben gezien.
  • Bid voor het team in Musoma. Het regenseizoen brengt meer muggen, wat betekent, meer ziekte.
  • Over drie weken hopen we onze studie en werk hier af te ronden en terug naar Nederland te gaan. Bid voor een goede afronding van onze tijd in Engeland en een veilige reis naar Nederland.
 Koffiepauze met medestudenten


Koffiepauze met medestudenten

 Een wandeling aan de Engelse kust


Een wandeling aan de Engelse kust

 Dagje naar Oxford met ons bezoek


Dagje naar Oxford met ons bezoek


Anthropology
During the anthropology course I did in April, I looked at something called ‘utani’ (litt. ‘joking’), a phenomenon that means that people from certain people groups are allowed to make jokes about people from certain other people groups.

To a certain extent you might have encountered this phenomenon in your own context. Dutch people, for example, like to make fun of Belgians, normally with the aim of showing that Belgians are not as clever as Dutch people.

But it is not only verbal jokes that are allowed. ‘Utani’ often involves a whole spectrum of words, actions and behaviors that would be outright offensive and completely unacceptable in another context. And the surprising thing is: those who undergo this type of joking, have to accept it without complaining.

Funerals
The most obvious stage on which this ‘utani’ happens are funerals. A person from people group X arrives at a funeral of a person from people group Y, laughing and shouting that the deceased hasn’t really died. He or she is just sleeping. Sometimes this person from people group X might even dance on the coffin or go and lie down in the freshly dug grave.

Everybody knows and accepts that this person will only leave and let them get on with the funeral after s/he has been given a certain sum of money. (By the way, person X might then give this sum back as the contribution that his people group makes to the cost of this funeral.)

You have your T-shirt the wrong way around? Well, then it’s mine!
Another way in which this ‘utani’ can be expressed and experienced is that some goods can, in certain situations, be appropriated. If someone from people group A doesn’t wear his/her T-shirt properly (e.g. inside out), somebody from people group B is entitled to claim the T-shirt.

It is exactly this kind of behavior that I studied a little bit during the anthropology course, investigating questions like: Which people group is ‘doing utani’ with whom in the Mara region? And why? What are the ways in which ‘utani’ is being practiced in the Mara region (besides the examples mentioned above)? A fascinating subject that also shows that anthropology is relevant for Bible translation work. Now that you have read about utani, how do you think it can come across that Jesus says about the daughter of Jairus that she is only sleeping when she is actually dead.

Praise and prayer

  • Thank God for the rain that has been falling in and around Tanzania lately! Pray for more rain.
  • Praise Him for the nice break week we had in April and for the visitors we had.
  • Pray for the team in Musoma. The rain brings more mosquito’s, which means more sickness as well.
  • In three weeks we hope to finish up our studies and work here in England. Pray for a good last couple of weeks in England..

Sociolinguïstiek, een kathedraal en rollende kazen

-Scroll down for English-

Bijna drie weken geleden zijn we aangekomen in Gloucester, Engeland. Zoals je je misschien wel herinnert zijn wij al eerder in Gloucester geweest, nu ruim drie jaar geleden. Toen waren we er voor onze eerste voorbereidende training, voordat we naar Tanzania vertrokken. En nu zijn we weer terug! Michiel volgt verschillende vakken aan Redcliffe College en Hanneke pakt haar personeelszakenwerk weer op, maar nu op afstand.

Michiel
Maart en april staan voor mij in het teken van:

  1. antropologie,
  2. sociolinguïstiek en
  3. project planning.

Allemaal dingen die (meer of minder direct) relevant zijn voor de taken die wij hebben binnen het Bijbelvertaal- en alfabetisetingswerk in Musoma.
De meesten zullen zich wel iets kunnen voorstellen bij antropologie en project planning, misschien is sociolinguïstiek iets nieuws.

Sociolinguïstiek gaat, samenvattend, over vragen als deze:

  • Hoe gebruiken mensen de verschillende talen die ze kennen?
  • In welke context gebruiken ze taal X en in welke taal Y of Z?
  • Waarom doen ze dit zo?
  • Welke gevoelens brengt het gebruiken van taal X/Y/Z bij mensen boven?

Deze vragen zijn heel belangrijk voor Bijbelvertaal- en alfabetiseringswerk, omdat dit werk vaak gebeurt in gebieden waar mensen minstens twee talen spreken. Als je deze vragen onderzoekt, ga je bijvoorbeeld begrijpen waarom een taalgroep die lang onderdrukt is door de naburige taalgroep graag de letter ­b in het alfabet wil in plaats van bh. Dat maakt hun taal anders dan de taal van de mensen die zij zien als hun onderdrukkers, die wel de letter bh in hun alfabet hebben.

(Een voorbeeld uit het Nederlands ter vergelijking: sommige mensen zouden woorden als electriciteit, concentratie en conflict het liefst met een ‘k’ schrijven, want dat ziet er Nederlanders uit.)

Redcliffe College

Redcliffe College

2017-03-09 08.36.31

Hanneke
In de maanden dat we in Nederland waren heeft een collega mijn werk overgenomen, maar de drie maanden dat we in Engeland zijn kan ik zelf weer werken. Op dit moment ben ik vooral druk met rekrutering en dat is goed nieuws! Dat betekent dat er veel mensen geïnteresseerd zijn om via Wycliffe Bijbelvertalers in Tanzania te komen werken. Ik heb veel contact met hen om hun vragen te beantwoorden en om met hen te bekijken in welk project ze hun gaven het beste kunnen inzetten.

Hanneke aan het werk. Aan de keycord te zien is Hanneke een erkend bezoeker van Redcliffe College.

Hanneke aan het werk. Aan de keycord te zien is Hanneke een erkend bezoeker van Redcliffe College.

Terug in Gloucester!
Toen we een aantal jaren geleden in Gloucester studeerden, woonden we met heel veel studenten en docenten in één groot gebouw. Dit grote gebouw is intussen verkocht en de onderwijsgebouwen van Redcliffe College zijn nu in het centrum van de stad, naast de kathedraal. We genieten ervan om iedere morgen langs deze mooie kerk te lopen en af en toe stappen we binnen voor een evensong (een dienst die iedere dag aan het einde van de middag wordt gehouden) of een gratis concert.

De kathedraal. Deze foto is een aantal jaren geleden genomen, op dit moment staan er veel steigers om de kerk heen.

De kathedraal. Deze foto is een aantal jaren geleden genomen, op dit moment staan er veel steigers om de kerk heen.

Hanneke werkt de meeste dagen in de bibliotheek van het onderwijsgebouw en dus lopen we iedere morgen samen van ons huis naar het college en aan het einde van de dag weer terug. Dat is twee keer 20 minuten lopen en dat is maar goed ook! We genieten ervan om weer te koken met allerlei dingen die we in Tanzania niet konden kopen…

In dit gebouw wonen meerdere studenten van Redcliffe College. Wij wonen is het middelste appartement, op de begane grond.

In dit gebouw wonen meerdere studenten van Redcliffe College. Wij wonen is het middelste appartement, op de begane grond.

Kerk
Het is fijn om mensen die we jaren geleden hier in Gloucester hebben ontmoet, nu weer terug te zien. Zo ook de gemeente waar we altijd op zondagmorgen naartoe gingen. Wat was het bijzonder om enthousiast door hen te worden begroet toen we drie weken geleden op zondag de kerk binnenstapten. De gemeente heeft in de afgelopen jaren erg met ons meegeleefd en voor ons gebeden. En het is heel fijn om nu elkaar weer in levenden lijve te ontmoeten en om van elkaar te horen hoe het gaat.

Kerkgebouw van de gemeente waar we op zondagmorgen heen gaan.

Kerkgebouw van de gemeente waar we op zondagmorgen heen gaan.

Cotswolds en rollende kazen
Naast studeren en werken is er ook (wat) tijd voor ontspanning. Vorige week hebben we een mooie wandeling door de Cotswolds gemaakt. Het hoogste punt van die wandeling was op een memorabel plekje; op die heuvel wordt namelijk het jaarlijkse ‘Coopers’ Hill Cheese-Rolling’ gehouden. Tientallen fanatici rennen achter een Gloucester kaas aan, die net daarvoor over het randje van de heuvel is geduwd, met als doel heelhuids als eerste samen met de kaas beneden te komen. Aan de helling van de heuvel te zien vonden wij het al bijzonder dat niet alle deelnemers met de gipsvlucht naar huis moeten… En wij dachten met spijkerbroekhangen een bijzondere traditie te hebben!

Coopers' Hill in de Cotswolds.

Coopers’ Hill in de Cotswolds.

Een collega uit Musoma studeert ook hier aan Redcliffe College. Het is leuk om samen te eten en af en toe een klein beetje ons Swahili bij te spijkeren.

Een collega uit Musoma studeert ook hier aan Redcliffe College. Het is leuk om samen te eten en af en toe een klein beetje ons Swahili bij te spijkeren.

Op dinsdag is er frisbee bij een heuse 'Indoor Ultimate Frisbee club'.

Op dinsdag is er frisbee bij een heuse ‘Indoor Ultimate Frisbee club’.

We hopen de komende drie maanden (tot en met eind mei) in Engeland te zijn.

Wil je danken voor: 

  • Het feit dat Hanneke het druk heeft met rekrutering en dat er dus veel mensen geïnteresseerd zijn om in Tanzania te komen werken.
  • De gemeente in Gloucester en de manier waarop ze ons hebben ondersteund met gebed en meeleven in de afgelopen jaren.
  • Voor gezondheid en energie die we allebei krijgen.

Wil je bidden voor: 

  • Onze collega’s, vrienden en buren in Musoma en andere mensen in (Oost-)Afrika. Door de droogte in het afgelopen jaar zijn veel oogsten mislukt. Hierdoor gaan de voedselprijzen ook omhoog.
  • Bid voor regen. Het regenseizoen is begonnen in Musoma maar nu heeft het al een aantal dagen weer niet geregend. Bid voor een goede oogst dit jaar.
  • Bid voor het werk op het kantoor in Musoma. Bid voor onderlinge liefde in het team en voor de leiding van de Heilige Geest bij al het werk.

Almost three weeks ago we arrived in Gloucester, England. As you might remember, we have been in Gloucester before, now three years ago. Back then, we were doing our preperatory training before going to Tanzania. And now we are back! Michiel is doing a few Wycliffe-courses at Redcliffe College and Hanneke is doing her HR-work remotely.

Michiel
During the months March and April Michiel will be doing the following courses:

  1. anthropology,
  2. sociolinguistics and
  3. programme planning.

All these subjects are in some way relevant for the tasks that we have within Bible translation and literacy work in Musoma. Probably most of you will have a picture of antropology and programme planning, but maybe sociolinguistics is something you know less about.

Sociolinguistics concerns questions like:

  • How do people use the several languages that they know?
  • In which context do they use language X and in which other context language Y or Z?
  • Why do they use these languages in this way?
  • Which feelings do people have when they use language X/Y/Z?

All of these questions are very important for Bible translation and literacy work because this work is often done in areas where people speak at least two languages. Researching these questions it is, for example, easier to understand why people from a certain language group prefer to write a different letter (b) in the alphabet than their neighbouring language group who write the same sound with bh. They might have been oppressed for a long time by the people of their neighbouring language and they now want to make sure that they are writing their language in their own way.

(An example from Dutch: some people in the Netherlands would like to write words like electriciteit (electricity), concentratie (concentration) and conflict with a ‘k’ because it would look more like real Dutch.)

Hanneke
While we were back in the Netherlands (in January and February) a colleague of Hanneke took over her tasks, but in the coming three months Hanneke will be able to work remotely from England. At the moment she is busy with a lot of recruitment work. This is very good news, because it means that there are a lot of inquiries of people who would like to be send out with Wycliffe to come and work in Tanznia. Hanneke communicates with them to answer their questions and to see in which project they would be able to use their gifts best.

Back in Gloucester!
Three years ago, when we were studying in Gloucester, we lived with a lot of students and course leaders in one big buildling. This building has been sold in the meantime and the teaching quarters of Redcliffe College are now in the center of the city, next to the cathedral. We enjoy seeing the cathedral every morning when we pass by, and once in a while we go in for an evensong or concert.

Hanneke works most of the days in the library of the college, so we walk to college together every morning and back in the afternoons. That means that we are walking 20 minutes twice a day, which, of course, is a good thing. We are also enjoying cooking here, as we can buy different types of food we could not buy in Tanzania…

It is wonderful to meet again with people who we have met a few years ago here in Gloucester, including the people in the church we always went to on Sundays. We were warmly welcomed by our brothers and sisters in this church. They have been very supporting in the last few years by reading our updates in their church magazine and by praying for us. It is a blessing to be together again these Sundays and to hear from each other how we are doing.

Cotswolds and rolling cheeses 
Besides working and studying we still have some time for other things. Last week we did a beautiful hike through the Cotswolds. The highest point of the hike was quite a memorable spot; on this hill the yearly ‘Coopers’ Hill Cheese-Rolling’ is held. During this festival people roll a cheese off the hill and chase after it fanatically. When we looked at the steap slope of the hill we were wondering if there would be anyone who is able to reach the end without getting wounded. See, the Dutch do not have very strange traditions if you compare them to the British!

We hope to be in Engeland till the end of May. Please join us in prayer.

Praise:

  • Hanneke is busy with recruitment work, and we are thankful that several people are interested to come and serve in Tanzania.
  • The warm welcome of the people in our church here in Gloucester is a blessing for us. Praise for their support in the last few years.
  • Praise that we are both healthy.

Prayer:

  • Pray for our colleagues, friends and neighbours in Musoma and other people in (East) Africa. Because of the severe drought many harvests have failed. This means that the prizes of food have gone up.
  • Pray for rain. The rainy season has started in Musoma but it has been dry again in the last few days. Pray for a good harvest.
  • Pray for the work at the office in Musoma. Pray for love within the team and for guidance of the Holy Spirit in all the work.